Leendert Overduin

In 1937 werd Leendert Overduin  predikant bij de Gereformeerde Kerken in Hersteld Verband in Enschede. De gemeente kwam samen in de Lasonderkerk, gelegen aan de Lasondersingel. Hier begon hij zijn werk als predikant in een stad die sterk in ontwikkeling was door de textielindustrie.

Voor de oorlog had Enschede een relatief grote Joodse gemeenschap. Joodse families maakten al generaties lang deel uit van het sociale en economische leven van de stad. Toen Nederland in mei 1940 door Duitsland werd bezet, veranderde de situatie echter snel.

Het Begin van het Verzetswerk en de Groep Overduin

In september 1941 werden meer dan honderd Joodse mannen uit Twente opgepakt en naar concentratiekamp Mauthausen gedeporteerd, waar vrijwel niemand van terugkeerde. Dit veroorzaakte grote angst. Enkele families zochten hulp bij dominee Overduin, die direct besloot onderdak te bieden. Samen met onder anderen zijn zussen Maartje en Corrie Overduin bouwde hij de Groep Overduin op:

• Het Netwerk: Een organisatie van ongeveer vijftig mensen die veilige onderduikadressen, voedselbonnen, valse identiteitsbewijzen en transport regelden.
• Potgieterstraat 1: Op dit eerste woonhuis van Overduin in Enschede verbleven op een bepaald moment circa dertig Joodse onderduikers tegelijk.

Resultaat: Dankzij zijn netwerk konden uiteindelijk honderden Joden onderduiken en de oorlog overleven..

Lees over de verzetsdaden van Overduin meer op de pagina het verzet.

Na de oorlog

Na de bevrijding bleef Overduin actief in het kerkelijk en maatschappelijk leven van Enschede. Hij werd in 1946 predikant binnen de Nederlandse Hervormde Kerk.

Na de oorlog woonde hij een periode in een grote villa aan de Lasondersingel 138, bekend als het Catharinahuis. Hier woonde hij ongeveer tien jaar.

In deze periode zette hij zich ook in voor maatschappelijke organisaties, waaronder de Stichting Gezinszorg.

Opmerkelijk was dat hij zich na de oorlog ook inzette voor mensen die maatschappelijk werden buitengesloten, zoals kinderen van gezinnen die tijdens de oorlog met de NSB hadden samengewerkt. Voor Overduin bleef ieder mens in de eerste plaats een medemens die hulp verdiende.

Vanaf 1955 werkte hij als pastor in het nabijgelegen Lonneker, waar men over hem zei: "Als je de Bijbel wilde zien lopen, dan moest je naar Overduin kijken."

Op 14 september 1955 trouwde hij met Zwaantje Reindje ter Heege.

Herinnering in Enschede

In Enschede wordt de herinnering aan Leendert Overduin nog altijd levend gehouden. Een straat in de stad draagt zijn naam: de Leendert Overduinstraat. Ook in boeken, documentaires en lezingen wordt zijn verhaal regelmatig verteld. Hij wordt vaak gezien als een van de morele leiders van de stad tijdens de oorlog.

Zijn nalatenschap

Leendert Overduin sprak zelf zelden over zijn verzetswerk. Voor hem was het vanzelfsprekend dat je mensen helpt wanneer zij worden vervolgd of in gevaar zijn. Zijn leven laat zien hoe één persoon, gedreven door geloof en overtuiging, een groot verschil kan maken. Dankzij zijn moed en het werk van zijn netwerk kregen honderden mensen de kans om de oorlog te overleven. Daarmee werd dominee Leendert Overduin niet alleen een belangrijke figuur in de geschiedenis van Enschede, maar ook een blijvend voorbeeld van menselijkheid en morele moed.